نه تنها آيات الهى را انكار مىكردند ، بلكه ديگران را نيز از شنيدن آن باز مىداشتند . « يجحدون » از ماده « جحد » ( بر وزن عهد ) به طورى كه راغب در مفردات مىگويد در اصل به معنى نفى چيزى است كه در دل اثبات آن است ، يا اثبات چيزى كه در قلب نفى آن است ، و به تعبير ديگر انكار كردن واقعيات با علم به آنها است و اين بدترين نوع كفر است ( شرح بيشتر پيرامون اين موضوع را در جلد 15 صفحه 412 ذيل آيه 14 نمل مطالعه كنيد ) . از آنجا كه انسان وقتى به بلائى مبتلا مىشود مخصوصا اگر بلاى سخت و سنگينى باشد به فكر مسبب اصلى مىافتد ، تا او را پيدا كند و انتقام خود را از او بگيرد ، گاه مىخواهد اگر دستش برسد عامل اصلى را قطعه قطعه كند ، لذا در آخرين آيه مورد بحث به چنين حالتى كه براى كفار در دوزخ پيدا مىشود اشاره كرده مىفرمايد : « كافران مىگويند : پروردگارا ! آنهايى را كه از جن و انس ما را گمراه كردند به ما نشان ده تا آنها را زير پاى خود بگذاريم ، لگدمالشان كنيم ! تا از پستترين مردم باشند » ! ( * ( وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا رَبَّنا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانا مِنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ نَجْعَلْهُما تَحْتَ أَقْدامِنا لِيَكُونا مِنَ الأَسْفَلِينَ ) * ) . آنها يك عمر بالاى سر ما بودند ، و ما را به مسيرهاى بدبختى كشاندند ، اكنون آرزوى ما اين است كه آنها را زير پا قرار دهيم ، تا سوز دل ما فرونشيند ! همان كسانى كه به ما مىگفتند : گوش به سخنان محمد ص ندهيد ، او ساحر است ، او مجنون است ، و هذيان مىگويد ، آنها جار و جنجال مىكردند تا ما صداى او را نشنويم و آهنگ دلربايش در دل ما مؤثر نشود ، از رستم و اسفنديار و افسانه‌هاى ديگر به هم مىبافتند تا ما را سرگرم كنند ، حالا مىفهميم كه آب حيات جاويدان در سخنان او جارى بوده ، و نغمه‌هاى دلنوازش همچون نفس مسيحا مردگان را